‘Deze landelijke dataset moet gecontinueerd worden, daar wil je geen hiaten in.’

Zoals bekend gaat het beheer van het landelijke bestand met WOZ-detailgegevens (ook wel object-kenmerken genoemd) eind dit jaar van DataLand over naar het Kadaster. Voorafgaand aan deze transitie spreken we mensen uit de praktijk over het nut van deze vastgoeddata. Dit keer een gesprek met Annemiek Nieuwenhuis, Procesmanager cluster Ondermijning en Paul Geurts, Strategisch informatie Adviseur, beiden werkzaam bij de gemeente Nijmegen.

De gemeente Nijmegen deelt al jaren deze specifieke vastgoeddata met DataLand en heeft inmiddels ook de overeenkomst met Kadaster getekend. Wat is jullie belangrijkste overweging hierbij? 

Annemiek: ‘Omdat we uit ervaring weten hoe belangrijk feitelijke informatie is voor je beleid. Wij werken als gemeente zelf data-gestuurd, en dus vinden we het ook belangrijk dat andere partijen over onze data kunnen beschikken. Je kunt geen goed beleid baseren op aannames, je hebt harde cijfers nodig. Weten waarvoor een pand gebruikt is, bij een crisissituatie kunnen beschikken over een volledig beeld van het gebied’. Paul: ‘Bovendien gaat het hier om een landelijke dataset waar onder andere de veiligheidsregio’s uit putten. Die moet gecontinueerd worden, daar wil je geen hiaten in. Daarom hebben we als gemeente Nijmegen besloten direct te  tekenen voor de overeenkomst met het Kadaster. Zodat de continuïteit van deze dataset niet in gevaar komt’.

Bij het delen van data komt ook altijd het ‘privacy’ aspect om de hoek kijken. Geen twijfel bij jullie om deze data te delen?

Paul: ‘Het gaat hier alleen om de object-kenmerken. Het WOZ-waardegegeven komt er niet in voor, dus je deelt puur gegevens van het pand zelf en ook geen eigenaar-gegevens ofzo. En daarnaast: wij zien Kadaster als een betrouwbare partij en zijn uitgegaan van ‘privacy by design’. We vertrouwen erop dat het Kadaster goed met deze gegevens omgaat’. Annemiek vult aan: ‘In het algemeen mag je binnen het veiligheidsdomein meer gegevens verwerken dan je denkt, mits je je goed verdiept in de wetgeving. Wij laten dit altijd goed onderzoeken, zodat we zeker weten dat we zorgvuldig omgaan met gegevens’.

Wat willen jullie andere gemeenten meegeven?

Paul: ‘Kijk, iedere gemeente heeft zijn couleur locale. Wij hebben een organisatie die vertrouwen als vertrekpunt heeft. We gaan uit van de professionaliteit van het Kadaster in dit geval en pakken door. Juist ook omdat een maatschappelijk doel wordt gediend. Een andere gemeente stelt wellicht: ‘better safe than sorry’. Dat kan, dat is per gemeente verschillend. Maar dan zou ik wel willen zeggen: onderzoek goed of laat onderzoeken wat er kán. Want dat is meer dan je denkt. En op die manier komt de continuïteit van deze belangrijke dataset niet in gevaar’.

“We willen niet meer geconfronteerd worden met incidenten die voorkomen hadden kunnen worden.”

In de aanloop naar de transitie van de landelijke bron van WOZ-detailgegevens van DataLand naar het Kadaster, spreken we mensen uit de praktijk over het nut van deze vastgoeddata. Een interview met Peter Bandsma sectorhoofd Risicobeheersing Veiligheidsregio Noord-Brabant. Waarom zijn deze object-kenmerken zo belangrijk voor veiligheidsregio’s?

“De verwachtingen op het gebied van veiligheid worden steeds hoger, en data zijn daarin steeds belangrijker. We leven in een veilig land, en de meeste slachtoffers worden voorkomen door goede maatregelen. Die goede maatregelen ontstaan als je beschikt over goede data. Dan kan je maatwerk leveren, en voorkomen dat er dingen gebeuren op het moment dat je een melding krijgt. Want dan ben je steevast te laat. Dan moeten de mensen op straat het doen met dat wat in de voorbereiding is gerealiseerd.”

Waarom zijn specifiek deze gegevens van belang?

“Laat ik een voorbeeld geven. De inzet van de brandweer is er altijd op gericht om uitbreiding van de brand naar buurpanden te voorkomen. Er zijn echter situaties waarin je dat nog meer wilt dan anders. Bijvoorbeeld als naast het brandende pand de kinderopvang zit. Of stel, het gaat om een museum. Dan moet je niet alleen de belendende percelen redden maar ook een stuk cultureel erfgoed in het pand zelf. Eigenlijk heb je als veiligheidsregio een variëteit aan databronnen nodig, afhankelijk van het doel dat je wilt bereiken. Al die data gebruiken we vooraf, in desktop research. Bij het maken van plannen wil je een gebied goed kunnen inschatten, weten welke extra voorziening er getroffen moeten worden etc. Ik wil weten: wat zijn de risico-veroorzakers? Daarvoor heb je zoveel mogelijk verschillende data nodig, ook deze specifieke object-kenmerken.”

Sommige gemeenten zijn voorzichtig met het delen van deze data. Wat is uw reactie hierop?

“Sinds de wet op de Veiligheidsregio van kracht is (2014) zijn we regionaal gaan kijken. We zijn van 450 brandweerkorpsen naar 25 veiligheidsregio’s gegaan. Vanaf toen nam ook de informatiebehoefte toe. En dus is o.a. besloten om via DataLand op landelijk niveau de WOZ-detailgegevens van gemeenten te beheren. Ook in die tijd waren sommige gemeenten terughoudend in het delen van deze gegevens. Maar dat zat ook wel in onwetendheid. En nu geldt: laten we oppassen dat we geen stap terug in de tijd zetten. Gemeenten, veiligheidsregio’s en de brandweer: we staan zij aan zij en hebben een gedeeld belang. En dat begint ermee dat we over elkaars data kunnen beschikken.”

Stel, u kunt straks toch niet meer beschikken over deze dataset. Wat dan?

“Dat zullen we in de praktijk gaan ontdekken, ik kan daar geen antwoord op geven. De maatschappelijke verontwaardiging bij grote incidenten is over het algemeen groot. Denk aan het voorbeeld hier in Brabant de aanvaring van een schip met 2.000 ton benzeen bij het stuw in Grave. Daarvan was wel data beschikbaar, maar die hadden wij als brandweer destijds niet. Wij willen als veiligheidsregio een rol kunnen spelen in het kunnen voorspellen van mogelijke incidenten. We willen als samenleving niet meer geconfronteerd worden met incidenten die eventueel voorkomen hadden kunnen worden. Die informatiepositie, daar zetten alle veiligheidsregio’s zich op dit moment heel erg voor in. Dat er dingen misgaan, dat kan ik niet voorkomen. Wanneer ze misgaan, dat weet ik niet. Maar wat ik wel weet is dat als wij over voldoende data beschikken dat we de effecten ervan in ieder geval zo klein mogelijk kunnen maken. Daarom is mijn oproep: gemeenten, zet je maatschappelijke doel voorop, dat is een veilige maatschappij.”

Bekijk het interview via: https://www.youtube.com/watch?v=oj-HSlN1-bo

“Met het delen van WOZ-detailgegevens bevorder je als gemeente de veiligheid in jouw gebied. Een ‘no brainer’ dus.”

In de aanloop naar de transitie van de landelijke bron van WOZ-detailgegevens van DataLand naar het Kadaster, spreken we mensen uit de praktijk over het nut van deze vastgoeddata. Zoals Jan-Willem van Aalst, adviseur bij het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV).

Het IFV faciliteert de 25 veiligheidsregio’s en ondersteunt als zodanig dagelijks de hulpverleners en bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de rampenbestrijding en crisisbeheersing in ons land. Zoals met de Geo4OOV, de landelijke sectorale geo-voorziening die veiligheidsregio’s gebruiken bij al hun werk in fysieke veiligheid. Via de Kernregistratie Objecten in Geo4OOV worden ook de WOZ-detailgegevens van gemeenten ontsloten. Jan-Willem vertelt over het belang van deze data voor de fysieke veiligheid.

Van levensbelang

“Je moet je voorstellen: als er een brand is, dan wil je als meldkamer van de brandweer gelijk kunnen zien wat dit voor een locatie is. Vragen die dan spelen zijn: Waar wordt het object voor gebruikt? Wonen hier mensen? Wat staat er in de buurt van het brandende pand? Is daar een verzorgingshuis en moeten mensen geëvacueerd worden?’ Dat zijn gegevens die op dat moment van levensbelang zijn. Maar die gegevens haal je niet uit de basisregistraties. Je hebt echt meer details nodig zoals de gebruiksklasse en de bouwbestemming van een pand. Dan bieden de WOZ-detailgegevens uitkomst, vooral als die landelijk in hetzelfde formaat beschikbaar zijn.”

Versterken informatiepositie

“Daarom hebben gemeenten jaren geleden al besloten dat de centrale ontsluiting van WOZ-detailgegevens van essentieel belang zijn voor de fysieke veiligheid in Nederland, maar ook bijvoorbeeld voor vergunningverlening in het kader van externe veiligheid. Daarvoor is DataLand feitelijk opgericht. Met name voor de informatiepositie van veiligheidsregio’s maar ook van omgevingsdiensten zijn deze gegevens cruciaal voor de uitvoering van hun wettelijke taken als verlengd lokaal bestuur. Het moet echt een no brainer zijn voor gemeenten om deze te blijven leveren, nu aan DataLand en straks aan het Kadaster.’

‘Je wilt de beste datakwaliteit, ook als het gaat om deze vastgoedgegevens’

Interview met Robin Heij, directeur/bestuurder SVHW

Nu DataLand eind 2021 haar werkzaamheden beëindigt, blikken we met Robin Heij, directeur/bestuurder van SVHW, terug én vooruit. Als uitvoeringsorganisatie levert SVHW al vanaf het eerste begin de vastgoedgegevens aan bij DataLand. ‘Wij stonden aan de wieg van DataLand’ aldus Heij. ‘En hebben ons met name sterk gemaakt voor het gegevensknooppunt Knoop.’ Hoe kijkt SVHW naar de overgang van de dienstverlening van DataLand naar het Kadaster?

Heij: “Om eerlijk te zijn, wij hebben daar wel even goed over nagedacht. Wij stonden niet gelijk vooraan om te tekenen. Maar uiteindelijk hebben we wel gekozen voor het afsluiten van het contract bij het Kadaster. Het is immers veel efficiënter en vanuit het oogpunt van dataconsistentie ook beter om die centrale dataset in stand te houden. Iedereen zal het met me eens zijn: als je iets op twee plaatsen bewaart, is de foutkans groter en ontstaat er discussie, met alle gevolgen van dien. Dat wil je niet – je wilt de beste datakwaliteit, ook als het gaat om deze data. Bovendien: als je eenmaal deze stap hebt gezet, kan je misschien met elkaar ook weer nadenken over nog slimmere toepassingen.”

Dus een puur pragmatische keuze?

“Zeker niet alleen pragmatisch. Deze overgang strookt met de algemene gedachte hoe we in Nederland tegen het datalandschap aan kijken: eenmalige opslag, meervoudig gebruik. Als je nu stopt met leveren, maak je een heel tegengestelde beweging. Dat moet je niet willen. En bovendien, als we deze vastgoedgegevens goed benutten, wordt het maatschappelijk belang gediend. Daar doen we het uiteindelijk voor.”

100e gemeente tekent contract met Kadaster!

Dinsdag 13 april 2021 heeft de gemeente Amsterdam als 100e gemeente getekend voor de levering van de WOZ-detailgegevens per 1 januari 2022 aan het Kadaster. In de tweede helft van 2020 ontvingen alle gemeenten in Nederland (als bronhouders en ‘leveranciers’ van deze gegevens) bericht hoe ze nu al een vervangend contract met het Kadaster kunnen afsluiten. Tot nu toe hebben 100 gemeenten (zie kaartje) dit gedaan.


Gemeenten leveren de WOW-detailgegevens straks op vrijwillige basis, net zoals ze dat tot 31 december 2021 aan DataLand doet. Voor de vrijwillige levering heeft het Kadaster een overeenkomst opgesteld om de afspraken vast te leggen. Heeft uw gemeente dit contract nog niet getekend? Dat kan nog steeds, en het verzoek is wel om dit zo snel mogelijk te doen. Voor meer informatie kijk op  https://www.kadaster.nl/zakelijk/vastgoedinformatie/woz-detailgegevens

Voor vragen kunt u ons ook altijd even mailen: wozdataleveringen@dataland.nl